Chăm sóc não đúng cách để ôn thi hiệu quả

Hiểu hoạt động của não, từ đó chăm sóc não đúng cách sẽ giúp các sĩ tử ôn tập và làm bài thi hiệu quả!

Não chỉ quan tâm điều thú vị!

Tại sao một tiết học nhàm chán lại khiến cơn buồn ngủ kéo đến? Tại sao mỗi khi có hứng thú chúng ta lại dễ dàng tiếp nhận kiến thức hiệu quả hơn và nhớ lâu hơn? Câu trả lời đó là não chỉ quan tâm đến điều thú vị. Nếu không có “ấn tượng ban đầu”, não sẽ quên… tuốt luốt!

Khoa học đã phân tích quá trình ghi nhớ thông tin mới của não trải qua ba bước cơ bản, gồm:

·   Bước 1: Tiếp nhận thông tin. Những thông tin mới sẽ được các tế bào thần kinh truyền đi và chụp lại vào não. Ở bước này, sự tập trung đóng vai trò quan trọng, thậm chí quyết định rằng não có muốn “để mắt” đến thông tin mới hay không. Các thông tin càng sinh động và ấn tượng càng giành được nhiều sự quan tâm của não. Vì thế, định kiến “không thích” một môn học chỉ khiến bạn ngày thêm “xa lạ” với môn đó và điểm số vì thế cứ “tụt” dần.

·   Bước 2: Lưu trữ thông tin. Khi não đã đồng ý tiếp nhận, ngay lập tức một nhóm các tế bào thần kinh sẽ kích hoạt vùng ghi nhớ và lưu lại những thông tin mới. Hoạt động này cần một hệ thống mạch máu não “khỏe mạnh” để đảm bảo cung cấp đầy đủ oxy và dưỡng chất cho não.

·   Bước 3: Nhớ lại và vận dụng thông tin. Thông qua các chất dẫn truyền thần kinh, não chỉ huy và sử dụng những thông tin đã được lưu trữ đúng lúc, đúng nơi và đúng đối tượng, để từ đó việc xử lý những bài tập sẽ trơn tru và mạch lạc. Một công thức lượng giác được áp dụng đúng thời điểm sẽ biến phương trình phức tạp trở thành bài toán đơn giản, trích dẫn một đoạn thơ phù hợp sẽ giúp bài văn trở nên “đắt giá” v.v…

“Vật cản” làm não kém tiếp nhận thông tin

Trên “hành trình” ghi nhớ, có nhiều nguyên nhân khiến “cánh cổng” vào não không chịu mở. Đó có thể là những bệnh thực thể trên người (như: cảm sốt, đau viêm ở một bộ phận…) và cũng có thể là do sự phân tâm, căng thẳng, mệt mỏi, thiếu ngủ… Đáng chú ý, bộ nhớ chỉ có khả năng ghi nhận 5-9 thông tin trong một thời điểm. Vì thế, khi các sĩ tử cố gắng đưa một lượng lớn kiến thức vào bộ nhớ, chắc chắn cổng tiếp nhận thông tin não bộ “quá tải” và bị “đình công”!

Nghiên cứu gần đây cho thấy, khi căng thẳng, cơ thể sản sinh rất nhiều gốc tự do. Đây được xem là một trong những độc chất gây tổn hại nghiêm trọng cho não. Gốc tự do tấn công vào tế bào thần kinh làm ảnh hưởng chức năng và hoạt động của não. Đồng thời, độc chất này cũng làm suy yếu hệ thống mạch máu não. Hậu quả là não dần kém tập trung và giảm khả năng ghi nhớ.

Hỗ trợ tế bào thần kinh và mạch máu não vào mùa thi giúp thí sinh tăng khả năng ghi nhớ và ôn tập hiệu quả.

Chăm sóc cho não

Não là cơ quan làm việc cật lực nhất trong suốt mùa thi. Vì vậy, các sĩ tử cần chăm sóc não đúng cách để “bộ chỉ huy” này luôn giữ vững “phong độ”, từ đó duy trì và tăng cường khả năng tập trung, ghi nhớ. “Bí quyết” chăm sóc cho não là:

·   Ngủ đủ 7-9 tiếng/ngày: Bạn có tin không, khi bạn ngủ chính là lúc não “học”. Ngủ giúp bộ nhớ của chúng ta hệ thống lại toàn bộ thông tin mới của cả ngày và sắp xếp chúng vào từng vùng bộ nhớ đặc thù.

·   Rèn luyện sức khỏe: Các môn thể thao có tác dụng tăng cường sự tỉnh táo và kích thích những tế bào thần kinh “phụ trách” quá trình ghi nhớ hoạt động tốt hơn.

·   Sắp xếp thời gian: Một thời gian biểu hợp lý, khoa học và phù hợp với năng lực của bản thân sẽ giúp tránh để não “mệt”. Nếu khối lượng bài vở quá lớn, cần chia ra và xử lý từng phần một thay vì “ép” não tiếp nhận cả một “núi” kiến thức.

·   Dinh dưỡng: Các sĩ tử cần cũng có một chế độ dinh dưỡng giàu chất dinh dưỡng, vitamin để cung cấp năng lượng cho não. Tránh sử dụng các thức uống có chất kích thích như trà, cà phê…

·   Bổ sung chất chống gốc tự do thiên nhiên: Nhiều nghiên cứu đã chứng minh, chất chống gốc tự do thiên nhiên có tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh và mạch máu não trước những đợt tấn công của độc chất gây hại này, từ đó cải thiện khả năng tập trung và ghi nhớ cho não. 

Nguồn: OTIV

Mất ngủ, đau nửa đầu, suy giảm trí nhớ ngày càng nghiêm trọng khi gốc tự do tấn công làm tổn thương tế bào thần kinh và mạch máu não.

OTIV chứa các dưỡng chất sinh học quý từ Blueberry, có tác dụng chống gốc tự do, bảo vệ và tăng cường hoạt động não.

OTIV - Cải thiện mất ngủ, đau nửa đầu, suy giảm trí nhớ

Trung tâm Tư vấn Y khoa: 1900 545404 - (08) 38 112777
Website: www.otiv.com.vn

Read More

Khó có con vì mất ngủ

Tình trạng mất ngủ kéo dài làm giảm khả năng thụ thai và sinh con ở chị em phụ nữ.

Càng mất ngủ, càng khó có con

Thực tế xảy ra, nhiều chị em không có được thiên chức làm mẹ chỉ vì lơ là những nguy cơ tưởng chừng như cách xa hàng “ki lô mét”. Các nghiên cứu mới đây cho thấy, mất ngủ không chỉ ảnh hưởng đến sắc đẹp, chất lượng sống mà còn làm tăng nguy cơ vô sinh ở phụ nữ. Tiến sĩ Deborah Ann Metzger, bác sĩ sản khoa và nội tiết nữ ở California (Mỹ) cho biết, số lượng và chất lượng của giấc ngủ sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm trạng, kích thích tố và làm tăng nguy cơ vô sinh, hiếm muộn. 

Thống kê của Hiệp hội Giấc ngủ quốc gia Hoa Kỳ ( National Sleep Foundation)

Leptin là một mắt xích quan trọng giữa giấc ngủ và khả năng sinh sản. Thời gian và chất lượng giấc ngủ không đúng như nhịp sinh học bình thường sẽ dẫn đến mức độ leptin trong chị em xuống thấp, tác động đến sự rụng trứng và gián đoạn chu kỳ kinh nguyệt. Vì vậy bác sĩ Metzger khuyến cáo, phụ nữ nên ngủ đúng 7-9 giờ mỗi đêm để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thụ thai, sinh nở.

Trằn trọc vì độc chất “tung hoành” gây hại.

Với chị em, ngủ ít là “chuyện thường ngày ở huyện” vì những áp lực không tên của vai trò người phụ nữ. Điều này, dễ dẫn đến tình trạng mất ngủ thoáng qua và lâu dần giấc ngủ sẽ hoàn toàn nằm ngoài vòng kiểm soát. Nguy hiểm hơn, chỉ cần thêm vài yếu tố thúc đẩy, mất ngủ sẽ trở thành mạn tính và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.

Theo các chuyên gia y tế, nhiều người gặp phải các rối loạn giấc ngủ thoáng qua do những căng thẳng trong tâm lý. Đặc biệt ở phụ nữ, nhiều áp lực làm gốc tự do có hại “thừa cơ” sinh sôi và dẫn đến mất ngủ. Khi bị mất ngủ, cơ thể buộc phải huy động nhiều nguồn năng lượng và các độc chất gốc tự do cứ thế mà sinh ra thành vô số những “đội quân hung hãn”.

Gốc tự do gây tác động nguy hại đến hệ thần kinh, làm rối loạn chức năng tế bào thần kinh và gây thoái hóa não. Với tần suất kéo dài trên 4 tuần, ít nhất 3 ngày/tuần, mất ngủ làm tăng nguy cơ dẫn đến các bệnh lý như: trầm cảm, suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, béo phì...

Vòng xoáy bệnh lý cứ thế ngày càng phức tạp, làm mất ngủ trầm trọng hơn, đồng thời tăng nguy cơ vô sinh, hiếm muộn. Vì vậy, giấc ngủ cần được “đối đãi”như một vị “thượng khách” và quan tâm nhiều hơn đến những yếu tố trong cuộc sống để có được một giấc ngủ ngon “tròn trĩnh”.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý, ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin B, D, canxi và magie. Không nên sử dụng các đồ ăn thức uống có chất kích thích vào buổi chiều như bia rượu, trà, thuốc lá, cà phê.

Tạo thói quen ăn uống, làm việc, nghỉ ngơi điều độ, đúng giờ đúng giấc. Thường xuyên tập luyện những môn thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga… Trước khi đi ngủ, để đầu óc thư thái, không nên xem tivi hay sử dụng các thiết bị di động. Đồng thời, phòng ngủ cần sạch sẽ, thoáng mát, ít ánh sáng, nhiệt độ tương đối và yên tĩnh.

Cơ thể cần được bổ sung các chất chống gốc tự do đễ hỗ trợ trung hòa các độc chất đang ngày đêm gây hại. Bảo vệ tốt tế bào thần kinh và mạch máu não sẽ giúp các chức năng truyền dẫn thần kinh được phục hồi và cải thiện nhịp sinh học cho giấc ngủ. Đồng thời, các gốc tự do được “dọn dẹp”, cơ thể sẽ ngăn ngừa được các hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe do mất ngủ.

Nguồn: OTIV

Bạn có biết ??? - Tắm bằng nước ấm trước khi đi ngủ sẽ giúp cơ thể cân bằng, dễ ngủ. - Thói quen nhìn đồng hồ liên tục xem có bao giờ để ngủ càng làm khó đi vào giấc ngủ. - Giữ ấm đôi chân sẽ tạo cảm giác nhẹ nhàng, dễ chịu. - Ăn một ít bánh không ngọt và một cốc sữa tươi giúp dễ đi vào giấc ngủ sâu.

Thắc mắc xoay quanh vấn đề mất ngủ, liên hệ: Trung tâm tư vấn y khoa 1900545404 - 08.38112777 Website: www.otiv.com.vn

Read More

Suy giảm trí nhớ - Hơn 90% người không được điều trị bệnh

Theo Hội Thần kinh học TPHCM, 91% trường hợp suy giảm trí nhớ không được điều trị, khiến bệnh nhân dễ chuyển thành sa sút trí tuệ.

Các vấn đề về trí nhớ cần được phát hiện và điều trị ngay từ những dấu hiệu đầu tiên, giúp người bệnh phòng tránh các hậu quả nghiêm trọng như mất khả năng tư duy, lú lẫn, tử vong sớm...

Dấu hiệu nhận biết trí nhớ có vấn đề - Quên cuộc hẹn, tên người thân, đồng nghiệp hay những sự việc vừa diễn ra. - Quên đường về nhà, bối rối hay mất định hướng ở những nơi quen thuộc. - Khó khăn trong dùng từ ngữ, gọi điện thoại, quản lý tiền bạc, học vấn đề mới. - Thay đổi tính tình như: thô lỗ cộc cằn, ít biểu hiện cảm xúc, khí sắc dao động, sợ sệt, hoang tưởng … - Giảm hứng thú với các hoạt động yêu thích, giảm giao tiếp xã hội, bị trầm cảm. - Vận động và phối hợp động tác một cách khó khăn.

Suy giảm trí nhớ ít được quan tâm

Suy giảm trí nhớ là triệu chứng đầu tiên và là biểu hiện quan trọng của sa sút trí tuệ. Từ những dấu hiệu ban đầu của suy giảm trí nhớ, bệnh nhân có thể chuyển thành sa sút trí tuệ chỉ trong 3 năm nếu không được điều trị.

Tuy nhiên, tình trạng suy giảm trí nhớ hiện vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Báo cáo của Hội thần kinh học TPHCM cho thấy, có đến 91% bệnh nhân suy giảm trí nhớ không được chú ý điều trị. Theo thống kê, 61% người có vấn đề về trí nhớ ở Úc và 74% ở Canada vẫn chưa được tầm soát khả năng nhận thức thường quy. 

Nguy cơ teo não vì suy giảm trí nhớ

Quá trình suy giảm trí nhớ phát triển thành bệnh lý sa sút trí tuệ gây ra những tổn hại nghiêm trọng và rất khó phục hồi cho não. Một nghiên cứu tại Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM từ tháng 11/2012 đến 4/2014 cho thấy, 100% bệnh nhân sa sút trí tuệ gặp những bất thường như teo não, tổn thương chất trắng, sang thương mạch máu, giãn não thất trong MRI não.

Nhiều nghiên cứu cũng đã chỉ ra, một trong những tác nhân nguy hiểm có thể làm não teo đến 250 gram chính là gốc tự do. Độc chất gốc tự do tấn công các tế bào thần kinh được nhận định là nguyên nhân gây ra tình trạng suy giảm trí nhớ. Gốc tự do làm xơ hóa các bao myelin và các đầu sợi trục tế bào thần kinh, khiến liên kết giữa các tế bào giảm cả về số lượng lẫn chất lượng, từ đó các chức năng não dần rối loạn, dẫn đến suy giảm trí nhớ.

Chính vì vậy, ngay khi có những dấu hiệu trí nhớ có vấn đề, người bệnh phải chú ý và đi khám để sớm có biện pháp điều trị, cải thiện trí nhớ phù hợp.

Dự phòng và điều trị càng sớm càng tốt

Các chuyên gia y tế cho biết, đa số người bị suy giảm trí nhớ có thể chữa khỏi nếu được phát hiện từ sớm. Biểu hiện của suy giảm trí nhớ rất đa dạng, có thể liên quan đến bệnh hoặc do tâm lý. Vì vậy, điều trị suy giảm trí nhớ gồm nhiều khía cạnh như điều trị nguyên nhân thực thể, điều chỉnh các vấn đề tâm lý, loại bỏ yếu tố nguy cơ…

Đối với nhóm suy giảm trí nhớ do bệnh thực thể, người bệnh thường đối mặt với các vấn đề như: tác dụng phụ của thuốc, rối loạn chuyển hóa, trầm cảm, thiếu dinh dưỡng. Ở trường hợp này, bệnh nhân có khả năng hồi phục trí nhớ nếu được điều trị đúng nguyên nhân. Còn những đối tượng suy giảm trí nhớ do tâm lý, người bệnh cần kết hợp với bác sĩ để tìm ra nguyên do và nhanh chóng giải quyết tình trạng bệnh.

Bên cạnh đó, việc dự phòng và điều trị chứng suy giảm trí nhớ còn phải loại bỏ các yếu tố nguy cơ như gốc tự do gây hại. Nghiên cứu đã chứng minh, bổ sung các chống gốc tự do thiên nhiên có tác dụng ngăn chặn những đợt tấn công của độc chất này lên các tế bào thần kinh, phục hồi các chức năng của não, từ đó giúp cải thiện trí nhớ.

Ngoài ra, để phòng tránh suy giảm trí nhớ, cần thường xuyên thực hiện những hoạt động giúp động não như giải ô chữ, tính nhẩm, đọc sách. Các hình thức nghe nhạc, tham gia hoạt động xã hội, cộng đồng... cũng giúp tăng cường trí nhớ và duy trì sự năng động cho não.

Nguồn: OTIV

Read More

Mất ngủ - 60 tuổi vẫn cần ngủ như 20 tuổi

Đột quỵ, ung thư, thậm chí tử vong là những nguy cơ mà con người phải đối mặt khi cho rằng, tuổi càng cao, ngủ càng ít. Thực ra, người lớn tuổi cũng cần ngủ từ 6-8 tiếng mỗi ngày.

Thời gian ngủ cần thiết của con người ở mỗi độ tuổi. 

Gia tăng mất ngủ

Thống kê của Hiệp hội Giấc ngủ Quốc gia Hoa Kỳ (National Sleep Foundation), có đến 60% người gặp trục trặc về giấc ngủ sau tuổi 65.

Theo các chuyên gia, tỉ lệ người cao tuổi bị mất ngủ tại Việt Nam không hề nhỏ, dù chưa có số liệu thống kê chính xác về vấn đề này.

Như trường hợp của bà Nguyễn Thị H. (72 tuổi, ở TP.HCM) bị mất ngủ hơn 20 năm nay. Tuy đã được con cháu đưa đi chữa trị khắp nơi nhưng tình trạng của bà H. vẫn không được cải thiện. Theo anh Lê Văn Thắng, cháu bà H.: “Chứng mất ngủ của bà tôi khiến cả nhà không ai yên giấc. Cứ nửa đêm là bà cụ thức dậy lục đục cho tới sáng!”.

Suốt 2 năm nay, công việc kinh doanh gặp nhiều khó khăn khiến chú Lại Viết Q. (45 tuổi, ở Long An) thường xuyên rơi vào tình trạng căng thẳng và khó ngủ. Với những biểu hiện như cố gắng đi ngủ sớm cũng không tài nào chợp mắt được, và thường nằm trằn trọc mất 2-3 tiếng đồng hồ mới vào được giấc, bác sĩ kết luận chú Q. bị mất ngủ mạn tính do căng thẳng kéo dài.

Theo các bác sĩ thần kinh, rối loạn giấc ngủ có thể là triệu chứng của rất nhiều bệnh bên trong cơ thể như đau bao tử, tiểu đường, thoái hóa khớp, viêm não, u não, viêm xoang, phì đại tiền liệt tuyến, tắc nghẽn phổi mạn tính v.v... Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp mất ngủ thường ít tìm ra nguyên nhân thực thể. Chứng rối loạn giấc ngủ đa phần gắn liền với yếu tố tuổi tác và tâm lý. Vì thế, những người trên 50 tuổi, người gặp phải những biến động trong cuộc sống ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, tinh thần… rất dễ bị mất ngủ.

Khó chợp mắt vì độc chất tích lũy

Thời lượng ngủ cần thiết của người trưởng thành thường là 7-9 giờ, một số khác cần khoảng 6 giờ. Nếu chỉ ngủ dưới 5 giờ/ngày, cơ thể sẽ gặp nhiều mối đe dọa về sức khỏe.

Chưa kể tuổi tác ngày càng cao đồng nghĩa với sự tích lũy các độc chất, các gốc tự do trong cơ thể, gây tác động nguy hại lên hệ thần kinh, hệ mạch máu dẫn đến sự thay đổi cấu trúc của giấc ngủ.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, 80% người bị rối loạn giấc ngủ có trạng thái tổn thương vùng não với những biểu hiện như đau đầu, suy giảm trí nhớ, giảm năng suất làm việc và lâu ngày dẫn tới cơ thể suy kiệt. Khi mất ngủ xảy ra, cơ thể buộc phải huy động nhiều nguồn năng lượng và sinh ra rất nhiều gốc tự do gây hại lên tế bào thần kinh. Vì vậy, bản thân mất ngủ lại làm cho chứng bệnh này ngày một nặng thêm.

Bên cạnh thời gian ngủ, chất lượng giấc ngủ cũng rất quan trọng. Một giấc ngủ ngon và sâu sẽ khiến tinh thần thoải mái, ngược lại, một giấc ngủ kém sẽ gây mệt mỏi cho ngày hôm sau.

 a

Gốc tự do tích lũy trong cơ thể khiến người lớn tuổi phải đối mặt với mất ngủ và hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như suy giảm trí nhớ, đau nửa đầu, đột quỵ…

Để mất ngủ không thành mạn tính!

PGS.TS Vũ Anh Nhị - Trưởng bộ môn Nội Thần kinh, Đại học Y Dược TP. HCM cho biết, cần có sự phối hợp tích cực của bệnh nhân khi điều trị rối loạn giấc ngủ, bởi đây là một chứng bệnh rất dai dẳng và khó chữa, đôi khi phải dùng thuốc điều trị suốt đời. Ví như, để cải thiện tình trạng mất ngủ 1 năm, bệnh nhân phải điều trị ít nhất 3 năm mới điều chỉnh được giấc ngủ và các hoạt động của não cũng như toàn cơ thể.

Do đó, để có giấc ngủ ngon mỗi đêm, cần hạn chế căng thẳng, tránh sử dụng các thức uống có cồn hoặc chứa caffeine gần giờ ngủ, không tiếp xúc với các thiết bị điện tử (như tivi, điện thoại, máy tính…) khi lên giường, phòng ngủ phải thật thoáng mát, yên tĩnh, tránh ánh sáng trực tiếp chiếu vào mặt…

PGS. Nhị cảnh báo, mất ngủ kéo dài trên một tháng với tần suất ba lần mỗi tuần là trở thành mạn tính. Lúc này, chứng bệnh rất khó điều trị và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Do vậy, ngay khi có những biểu hiện bất thường về giấc ngủ như trằn trọc lâu mới ngủ được, thức giấc nhiều lần mỗi đêm, ngủ không sâu, không thể ngủ lại sau khi thức giấc… người bệnh nên đến bác sĩ chuyên khoa thần kinh để tìm ra nguyên nhân, từ đó có biện pháp điều trị phù hợp trước khi chứng mất ngủ gây tổn thương nặng nề đến não. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý mua thuốc về dùng.

Bên cạnh điều trị mất ngủ bằng liệu pháp tâm lý, vật lý trị liệu và các thuốc thần kinh, người bệnh cần hỗ trợ cơ thể ức chế gốc tự do. Nghiên cứu cho thấy, các chất chống gốc tự do thiên nhiên có giá trị phục hồi tế bào thần kinh sau mất ngủ, làm giảm bớt quá trình rối loạn não, bảo vệ mạch máu não, giảm thiểu những biểu hiện bất thường của giấc ngủ, từ đó hỗ trợ điều trị chứng mất ngủ, phòng ngừa tái phát cũng như xảy ra các biến chứng thần kinh nguy hiểm.

Nguồn: OTIV

Read More

Gốc tự do - Độc chất gây hại cho cơ thể người

GS Hari Sharma, Giám đốc Trung tâm Phòng chống Ung thư tại Đại học Y khoa Ohio State (Canada) đã ví gốc tự do như những tên “hung thần” bởi sức gây hại mạnh mẽ lên cơ thể con người. Chúng tàn phá các cơ quan chức năng, dẫn đến rối loạn và làm chết tế bào.

Gốc tự do đã được chứng minh là nguồn gốc của lão hóa và nhiều bệnh tật, đặc biệt là các bệnh mạch máu não và thoái hóa thần kinh.

Sự thoái hóa và tổn thương các tế bào phụ thuộc vào sự chênh lệch giữa “đội quân” gốc tự do và “đội quân” chống gốc tự do. Khi số lượng gốc tự do vượt quá sự kiểm soát của cơ thể, chúng sẽ “thừa cơ” gây nên nhiều tác hại. Vì thế, “cuộc chiến” với gốc tự do cần bắt đầu từ sớm, ngay khi cơ thể còn trẻ và khỏe mạnh.

Nguồn: OTIV

Read More

Chống gốc tự do - Ngừa đột quỵ tron mùa nắng nóng

Theo Hội Phòng chống tai biến mạch máu não Việt Nam, trung bình mỗi năm nước ta có hơn 200.000 người bị tai biến mạch máu não (còn gọi là đột quỵ). Tỉ lệ tử vong do bệnh này cũng có tới gần 200.000 người/năm. Gốc tự do là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng đột quy.

Bệnh viện (BV) Quân y 175 TP.HCM vừa tiếp nhận cấp cứu một bệnh nhân đột quỵ chỉ mới 17 tuổi. Là thanh niên mới lớn, khỏe mạnh, vóc dáng cao to, không nghiện thuốc lá và các chất kích thích, chẳng ai nghĩ anh N.V.Đ sẽ bị đột quỵ. Ấy vậy mà trong lúc đang vui vẻ cười đùa, Đ. bất ngờ ôm đầu kêu đau, nằm lăn ra đất, ho liên tục, ói ra máu…

Già, trẻ đều đột quỵ

Thời tiết nắng nóng là tăng nguy cơ đột qụy, nhất là ở người cao tuổi.

Nói về trường hợp mẹ mình, mắt anh N.V.T (TP.HCM) ngấn lệ khi sức khỏe của bà suy kiệt từng ngày ở quê dù đã chạy chữa đột quỵ gần một năm qua. Mẹ anh T. (68 tuổi) bị tiểu đường và cao huyết áp, lúc nào cũng phòng bị thuốc bên mình. Hôm bị đột quỵ, bà đang làm việc ngoài trời lúc nắng gắt tại thời điểm tháng 4 này. Cảm thấy khát nước, bà vô nhà ngồi xuống võng, ăn chưa hết miếng dưa hấu lạnh thì bỗng xây xẩm, ngã quỵ ra võng, ói mửa. Đưa đến Khoa Nội BV Đa khoa tỉnh Phú Yên, mẹ anh T. được chẩn đoán do ngộ độc thực phẩm, điều trị đến ngày thứ 3 thì yếu dần. Bà tức tốc được chuyển vào TP.HCM điều trị tích cực và phục hồi chức năng. “Nhưng đã quá muộn, mọi hy vọng đều tắt ngấm, mẹ tôi liệt toàn thân và hầu như không còn khả năng phục hồi” - anh T. bùi ngùi.

Tại các BV trên địa bàn TP như Thống Nhất, Chợ Rẫy…, số bệnh nhân lớn tuổi điều trị đột quỵ không ngừng tăng. Tại BV Nhân dân 115, nếu trong khi tháng 1 và 2 trước đó tiếp nhận khoảng 25 bệnh nhân đột quỵ mỗi ngày thì trong tháng 3 và 4 là từ 30-40 ca/ngày. Chưa kể lúc nào tại đây cũng có 160-170 bệnh nhân đột quỵ nằm điều trị. Tỉ lệ bệnh nhân TP.HCM chiếm khoảng 40%, các tỉnh lân cận khoảng 60%.

PGS. TS Trương Quang Bình, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Trường ĐH Y Dược TP.HCM cho hay, đột quy là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, trong đó 88% nguyên nhân là tình trạng nghẹt mạch máu khiến máu không đủ cung cấp để nuôi mô não, tình trạng dị dạng mạch máu não gây vỡ mạch máu dẫn tới xuất huyết não. Đối tượng thường bị đột quỵ nhất là từ 60 tuổi trở lên. Tuy nhiên, những năm gần đây, ngày càng có nhiều người trẻ mắc. Xơ vữa thành mạch máu do gốc tự do và thoái hóa đốt sống cổ, thoái hóa não là hai nguyên nhân chính dẫn đến thiếu máu não.

Số liệu do TS. BS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng Khoa Bệnh lý Mạch máu não BV Nhân dân 115 kiêm Tổng Thư ký Hội Đột quỵ Việt Nam, đưa ra cho thấy bệnh nhân trẻ tuổi nhập viện vì đột quỵ tăng từ 1,7% lên 3% chỉ trong vòng 10 năm, trong đó tỉ lệ nam mắc cao gấp 4 lần nữ.

Trốn nắng cũng nguy cơ cao

Bác sĩ Trần Chí Cường, Trưởng Khoa Can thiệp mạch máu BV Đại học Y Dược TP.HCM cho rằng, do xảy ra bất cứ lúc nào nên chẳng ai biết trước đột quỵ có rơi vào mình hay không. Đột quỵ có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào. Thường gặp nhất là té trong nhà tắm, ngoài đường; ngã quỵ khi đang làm việc, dự tiệc, chơi thể thao…

Giới chuyên môn khuyến cáo thay đổi nhiệt độ đột ngột làm nguy cơ đột quỵ tăng cao. Vào những ngày nắng nóng, nhiều người có thói quen tránh nóng bằng cách vào siêu thị, trung tâm thương mại… mà không biết có nguy cơ giảm thân nhiệt đột ngột, ảnh hưởng đến tính mạng. Nhiệt độ thay đổi đột ngột (từ 40 độ C xuống còn 17-21 độ C) sẽ làm nhiệt độ cơ thể hạ tức thì, mồ hôi không thoát ra được, tổn hại đến trung khu thần kinh. Biểu hiện nhẹ là lờ đờ, mệt mỏi, nói lắp, đau đầu, chóng mặt; nặng thì nhịp tim và hơi thở lúc đầu nhanh, sau đó chậm dần, khó thở, có thể dẫn đến trạng thái hôn mê.

Theo Hội Phòng chống tai biến mạch máu não Việt Nam, trung bình mỗi năm nước ta có hơn 200.000 người bị tai biến mạch máu não. Tỉ lệ tử vong do bệnh này là gần 200.000 người/năm.

Các chuyên gia lưu ý những đối tượng có nguy cơ cao tai biến mạch máu não như người cao tuổi, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường nên áp dụng sớm những biện pháp phòng ngừa. Bên cạnh việc hạn chế rượu bia, thuốc lá cần kiểm soát tốt huyết áp, mỡ máu, đường huyết, bổ sung thảo dược chống gốc tự do, ngăn ngừa sự hình thành cục máu đông. Trong ngày hè nắng nóng, người cao tuổi cũng nên cẩn trọng nếu đột nhiên cảm thấy hơi đau đầu, choáng váng, tê nửa người... Đây có thể là những triệu chứng báo trước khả năng phát sinh đột quỵ.

Theo TS. BS Nguyễn Huy Thắng, khi có các dấu hiệu đột quỵ, tốt nhất nên đưa bệnh nhân đến BV gần nhất. Không nên tự ý sử dụng các thuốc ngậm dưới lưỡi để hạ huyết áp, thuốc không rõ nguồn gốc vì làm mất “thời gian vàng” có thể cứu sống các tế bào não.

Theo: OTIV

Read More

Suy giảm trí nhớ - Đừng nghĩ già mới… bệnh

Ước tính hiện nay, khoảng 20% - 30% người trẻ tuổi đang gặp các vấn đề về suy giảm trí nhớ. Điều này gióng lên hồi chuông báo động vì ngay ở tuổi trưởng thành, con người đã có thể bị suy giảm trí nhớ do sự lão hóa nhanh của các tế bào thần kinh trước sự gây hại của gốc tự do.

Một bệnh nhân lớn tuổi xăm xoi vỉ thuốc vì… đếm trước quên sau.

Lúc quên lúc nhớ…

Mới bước qua tuổi 40 không lâu nhưng anh T.C.B. (ngụ quận Thủ Đức, TPHCM) cứ hay “làm đâu quên đó”. Nhiều hôm có cuộc họp quan trọng ở cơ quan hay Lo lắng đi khám, anh B. được bác sĩ chẩn đoán có dấu hiệu giảm trí nhớ và kê cho anh nhiều loại thuốc nhưng bệnh tình vẫn chưa được cải thiện.

Bác sĩ Lê Đức Định Miên, Khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TPHCM cho biết, suy giảm trí nhớ là bệnh lý mang tính thần kinh và khá thường gặp ở lứa tuổi trung niên cũng như tuổi xế chiều. Bệnh có khá nhiều biểu hiện, trong đó có những biểu hiện chủ yếu như: độ tập trung kém, giảm khả năng tư duy, đãng trí, hay quên...

Dẫn chứng cho bệnh lý này, bác sĩ Miên nhắc lại trường hợp điển hình của một người đàn ông trung niên ở Hải Phòng. Trên đường đưa đón con đi học về, ông ghé vô cửa hàng xăng dầu đổ xăng nhưng sau đó nổ máy xe chạy mà quên mất đứa con, mãi đến chiều đến khi về đến nhà vợ hỏi thì tá hỏa đi tìm. Cũng may bé đã được một người dân dẫn đến đồn công an trình báo.

Các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cũng ghi nhận không ít trường hợp cả người già lẫn trẻ than phiền về trí nhớ gặp vấn đề. Thông thường, người bệnh suy giảm trí nhớ vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng lâu dài dẫn đến mất trí nhớ và sa sút trí tuệ. Sau tuổi 25, mỗi ngày có khoảng 3.000 tế bào thần kinh bị hủy đi mà không có sự sinh sản thêm cũng ảnh hưởng đến trí nhớ.

Thống kê của Hội Thần kinh học TPHCM cho thấy, vào khoảng 40 tuổi, tỷ lệ sa sút trí tuệ chỉ chiếm 0,1% dân số; đến trên 65 tuổi, tỷ lệ này là 5% - 8%; sau 75 tuổi tăng lên 15% - 20%; và trên 85 tuổi, tỷ lệ sa sút trí tuệ chiếm đến 25% - 50% dân số. Nhìn chung, sau 65 tuổi, tỷ lệ sa sút trí tuệ tăng gấp đôi mỗi 5 năm.

Sa sút trí tuệ có các biểu hiện như: giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, rối loạn vận động, mất khả năng nhận biết đồ vật… Bệnh diễn tiến xấu dần và người bệnh sẽ mất các khả năng tư duy cũng như tự chăm sóc cá nhân và cuối cùng dẫn đến tử vong. Bệnh không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh mà còn còn gây ảnh hưởng đến gia đình và toàn xã hội.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Các chuyên gia thần kinh đánh giá, với sự thoái hóa thần kinh, tuổi già sẽ xuất hiện các mảng xơ vữa lớn dần, làm hẹp các động mạch và làm giảm lưu lượng máu lưu thông đến các tổ chức, gây nên tình trạng thiếu máu cục bộ, gây tai biến mạch máu não (đột quỵ). BS Trần Chí Cường, chuyên gia mạch máu BV Đại học Y Dược TPHCM cho biết, cứ 10 người bị tai biến mạch máu não thì có 3 người tử vong và một trong những nguyên nhân chính là xơ vữa thành mạch.

Nguyên nhân được ghi nhận là ngay ở tuổi trung niên, con người đã có thể bị suy giảm trí nhớ do sự lão hóa nhanh của các tế bào thần kinh trước sự gây hại của gốc tự do. Môi trường sống, stress hoặc thiếu một số chất quan trọng khiến các gốc tự do trong cơ thể con người không ngừng sản sinh và gây hại lên não.

Theo TS-BS Lê Thúy Tươi, sau tuổi 30, con người bắt đầu phải đối mặt với chứng suy giảm trí nhớ với những biểu hiện rất đơn giản như quên tắt điện khi tan ca, quên đính kèm file khi gửi email cho đối tác… Bệnh diễn biến âm thầm và trở nên nghiêm trọng theo tuổi tác.

Hiện chưa có biện pháp điều trị triệt để suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, nhưng các chuyên gia y khoa cho rằng thường xuyên hoạt động trí não, sống trật tự, có phương pháp, luôn đọc sách, giao tiếp xã hội, luyện trí nhớ, tập thể dục có thể duy trì khả năng tư duy.

Về mặt dinh dưỡng, BS Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM, cho rằng cần bổ sung các chất chống gốc tự do từ thiên nhiên và không hút thuốc, nghiện rượu cũng như cân đối hạn chế thực phẩm giàu chất béo, đường...

Theo OTIV

Read More